Miske » Specials » Beeldvormende onderzoeken
Miske: Informatie van A tot Z

Beeldvormende onderzoeken voor diagnostiek en/of behandeling

Beeldvormende onderzoeken voor diagnostiek en/of behandeling Beeldvormende onderzoeken vallen niet meer weg te denken uit de medische wereld. Enkele bekende voorbeelden van medische beeldvorming zijn onder andere een MRI-scan, een CT-scan, een PET-scan, echografie en radiografie. De aard van de gebruikte beeldvormingstechniek hangt af van de klachten en het deel van het lichaam dat de arts wil visualiseren. Dankzij de onderzoeksresultaten krijgt de arts een beeld van de organen en weefsels van de patiënt. Hiermee is hij in staat om een symptomen van een aandoening op te sporen en een diagnose te stellen. Medische beeldvorming is echter ook nodig als begeleiding voor, tijdens en/of na een behandeling.

Gebruikt materiaal

De scanners van het beeldvormende onderzoek gebruiken geluidsgolven, magnetische velden, stoffen of straling bij het onderzoek.
  • Geluidsgolven: De arts zet ultrageluid in bij echografie.
  • Magnetische velden: Magnetische Resonantie Imaging (een MRI-scan) maakt gebruik van magnetische velden.
  • Stoffen: (Radioactieve) contrastvloeistoffen (tracers) zijn in het lichaam in te brengen door deze in te slikken, in te spuiten (via een intraveneuze infusie) of in te brengen (bijvoorbeeld een klysma). Hierdoor krijgt de arts een duidelijk overzicht van het te onderzoeken weefsel of orgaan. Een PET-scan is een voorbeeld van deze nucleaire geneeskunde.
  • Straling: Dit gebeurt bij radiografie, computertomografie (CT-scan) en radionuclide scanning

Praktisch

Bij een aantal beeldvormende onderzoeken mag de patiënt niet eten of drinken vlak voor het onderzoek. Ook andere (kleinere) voorzorgsmaatregelen zijn soms vereist. Zo is het bij veel apparaten niet gewenst dat de patiënt metaal draagt, omdat dit interfereert met de onderzoeksresultaten of gevaar oplevert voor de patiënt. Bij een aantal apparaten komt de patiënt in een smalle buis terecht die rond de patiënt heen draait. Dit is voor sommige patiënten beangstigend, zeker wanneer ze aan claustrofobie lijden. Bijgevolg geeft de arts de patiënt indien nodig een kalmeermiddel. Bij alle onderzoeken is het nodig dat de patiënt stil blijft liggen, want ook dan verkrijgt de arts de beste resultaten met de meest scherpe beelden. Een gemeenschappelijk aspect van beeldvormende onderzoeken is dat de patiënt geen pijn heeft bij het onderzoek zelf. Soms duurt een onderzoek wel wat langer, of is een infusie met contrastvloeistof voor of tijdens het onderzoek vereist. Na het onderzoek mag de patiënt meestal meteen naar huis en bovendien mag hij zijn activiteiten meteen hervatten.

Overwegingen

Beeldvormend onderzoek biedt tal van voordelen. Het is veelal snel, pijnloos, veilig en nauwkeurig. Niettemin zijn er ook enkele (kleinere) nadelen en risico's aan verbonden. Niet alle patiënten komen in aanmerking voor beeldvormend onderzoek. Dit geldt voor sommige onderzoeken zeker voor vrouwen die (mogelijk) zwanger zijn of borstvoeding geven. Daarnaast vergaart de arts informatie over de eerdere en huidige medische toestand van de patiënt via een anamnese en via eerder verkregen onderzoeksresultaten. Bij bepaalde aandoeningen of eerdere (recente) medische problemen is het namelijk niet aangewezen om bepaalde beeldvormende onderzoeken uit te voeren.
Abdominale MRI-scan: MRI-scan van de buik (onderzoek)

Abdominale MRI-scan: MRI-scan van de buik (onderzoek)

Een MRI-scan is een eenvoudig beeldvormend onderzoek dat gebruik maakt van krachtige magneten en radiogolven. Dankzij een abdominale MRI-scan verkrijgt de arts beelden van het inwendige van de buik. H…
Angiografie: Radiografisch beeld van de bloedvaten

Angiografie: Radiografisch beeld van de bloedvaten

Een arts voert een angiografie uit om een bloedvat op een röntgenfoto zichtbaar te maken. Hij spuit via een katheter een vloeibaar contrastmiddel in het te onderzoeken bloedvat. Doordat dit contrastmi…
Botdichtheidsmeting bij osteoporose (onderzoek: DXA-scan)

Botdichtheidsmeting bij osteoporose (onderzoek: DXA-scan)

Een DXA-scan is een speciaal radiografisch onderzoek waarbij de arts de botdichtheid meet met lage doses röntgenstraling. Deze snelle en pijnloze scan waarbij geen verdoving nodig is en geen bijwerkin…
Corneatopografie: In beeld brengen van het hoornvlies

Corneatopografie: In beeld brengen van het hoornvlies

Een patiënt met hoornvliesafwijking krijgt soms een corneatopografie. Met behulp van geautomatiseerde beeldvormingstechnologie maakt de corneatopograaf een driedimensionale kaart van het hoornvlies. D…
CT-scan van de ogen en oogkas

CT-scan van de ogen en oogkas

Een computertomografie (CT-scan) van de oogkas is een beeldvormingstechniek die röntgenstralen gebruikt om gedetailleerde beelden van de oogkassen, de ogen en het omringende weefsel te maken. De CT-sc…
CT-scan: Onderzoek via dwarsdoorsneden van het lichaam

CT-scan: Onderzoek via dwarsdoorsneden van het lichaam

CT, wat staat voor computertomografie, is een diagnostische onderzoeksmethode om dwarsdoorsneden (schijfjes, dunne plakjes) van het lichaam of een lichaamsdeel te maken. Een speciaal groot apparaat me…
Echocardiografie: Onderzoek van het hart door geluidsgolven

Echocardiografie: Onderzoek van het hart door geluidsgolven

Een echocardiografie is een pijnloos onderzoek waarbij de arts geluidsgolven gebruikt om foto’s en beelden van het hart te maken. Hij krijgt een gedetailleerd beeld van de hartspieren, de grootte en v…
Echografie abdomen: Onderzoek buik via geluidsgolven

Echografie abdomen: Onderzoek buik via geluidsgolven

Op de ziekenhuisafdeling radiologie krijgen sommige patiënten door een radioloog een echografie van het abdomen. Mogelijke indicaties zijn onder andere buikpijn, nierstenen of een ontsteking. Met dit…
Echografie: Beeldvormend onderzoek via ultrageluid door arts

Echografie: Beeldvormend onderzoek via ultrageluid door arts

Echografie linken heel wat mensen meteen met een zwangere vrouw die via dit onderzoek een beeld te zien krijgt van haar ongeboren kind. Echografie valt echter nog veel breder in te zetten. Echografie…
Ejectiefractie: Onderzoek van pompfunctie van het hart

Ejectiefractie: Onderzoek van pompfunctie van het hart

Bij elke hartslag trekt het hart samen (contractie) en ontspant het zich. Iedere samentrekking duwt bloed uit de twee pompkamers (ventrikels). Wanneer het hart zich ontspant, vullen de ventrikels zich…
Electroretinografie (ERG): Onderzoek van netvlies (in oog)

Electroretinografie (ERG): Onderzoek van netvlies (in oog)

Op het einde van de jaren 40 van de vorige eeuw zijn artsen in ziekenhuizen gestart met elektrofysiologische testen van patiënten met netvliesaandoeningen. Een van de mogelijke onderzoeken is een elec…
Elektrocardiografie: Meting elektrische activiteit van hart

Elektrocardiografie: Meting elektrische activiteit van hart

Een elektrocardiografie is een snel, gemakkelijk, niet-invasief en pijnloos onderzoek waarbij de arts de elektrische activiteit van het hart meet, wat nodig is om de hartfunctie te beoordelen. De arts…
Elektromyografie: Meting van de elektrische spieractiviteit

Elektromyografie: Meting van de elektrische spieractiviteit

Een elektromyografie is een diagnostisch onderzoek dat de spierrespons of elektrische activiteit in reactie op een zenuwstimulatie van de spieren meet. Het onderzoek is nuttig voor het opsporen van ne…
Elektronystagmografie: Evenwichtsonderzoek

Elektronystagmografie: Evenwichtsonderzoek

Een elektronystagmografie is een diagnostisch onderzoek om onwillekeurige oogbewegingen (nystagmus) te meten. Dit is nodig om de diagnose van onder andere duizeligheid (vertigo) of evenwichtsproblemen…
FFR-meting via CT-scan: Beeld van vernauwing kransslagaders

FFR-meting via CT-scan: Beeld van vernauwing kransslagaders

Bij een vernauwing (stenose) van slagaders rond het hart krijgt de patiënt op de cardiologie-afdeling bij een hartkatheterisatie een Fractional Flow Reserve-meting (FFR), dat de druk in het bloedvat v…
Fluorescentieangiografie (onderzoek bloedvaten netvlies)

Fluorescentieangiografie (onderzoek bloedvaten netvlies)

Met behulp van een fluorescentieangiografie, ook wel FAG-onderzoek genoemd, fotografeert de oogarts de bloedvaten van het netvlies van het oog. Hierdoor brengt hij de locatie en ernst van een netvlies…
Fundusfotografie: Foto’s van de achterkant van het oog

Fundusfotografie: Foto’s van de achterkant van het oog

Met een fundusfoto bekijkt de oogarts het glasachtige lichaam, de macula, de retina, de choroidea (vaatvliezen), de oogzenuw en de aan- en afvoerende bloedvaten. De term “fundus” staat namelijk voor d…
HIDA-scan: Radiografisch onderzoek van galwegen en lever

HIDA-scan: Radiografisch onderzoek van galwegen en lever

Een HIDA-scan is een beeldvormend onderzoek waarbij de arts de lever, de galblaas en de galwegen bestudeert. De arts gebruikt een kleine hoeveelheid radioactieve stof, wat gekend is als een "tracer",…
Hysterosalpingografie: Beeld van baarmoeder en eileiders

Hysterosalpingografie: Beeld van baarmoeder en eileiders

Een hysterosalpingografie is een radiografisch onderzoek waarbij de gynaecoloog de baarmoeder en de eileider in beeld krijgt door middel van contrastvloeistof. Dankzij fluoroscopie krijgt de gynaecolo…
MRI-scan: Dwarsdoorsneden van het lichaam via een magneet

MRI-scan: Dwarsdoorsneden van het lichaam via een magneet

MRI staat voor magnetic resonance imaging. Dit is een beeldvormend onderzoek waarbij de scanner bestaat uit een krachtige magneet waarin zich radiogolven bevinden. Bij het onderzoek komt een lichaamsd…
Oog- en oogkasechografie (oogechografie)

Oog- en oogkasechografie (oogechografie)

Een oog- en oogkasechografie is een onderzoek dat gebruik maakt van hoogfrequente geluidsgolven. De oogarts maakt met een oogechografie gedetailleerde beelden en doet metingen van het oog en de oogkas…
Peniele duplex: Onderzoek van de bloedvaten van de penis

Peniele duplex: Onderzoek van de bloedvaten van de penis

Een mogelijk urologisch onderzoek is een peniele duplex-scan, ook gekend als een peniele Doppler-echografie. Met dit vrijwel pijnloos onderzoek kijkt de uroloog naar de werking van de bloedvaten van d…
PET-scan: Onderzoek rond stofwisseling in het lichaam

PET-scan: Onderzoek rond stofwisseling in het lichaam

PET staat voor Positron Emissie Tomografie. Dit is een beeldvormend onderzoek dat informatie geeft over de stofwisseling (op een bepaalde plek in het lichaam). De cellen van het lichaam gebruiken bepa…
Prostaatechografie: Onderzoek prostaat met geluidsgolven

Prostaatechografie: Onderzoek prostaat met geluidsgolven

De prostaat is een klier die zich aan de onderzijde van de blaas rond de urethra bevindt. Dit is op de plaats waar de blaas overgaat in de plasbuis. De prostaat dient onder meer voor de productie van…
Radiografie: Onderzoek van het lichaam met röntgenstralen

Radiografie: Onderzoek van het lichaam met röntgenstralen

In tal van medische toepassingen gebruikt de arts radiografie. Deze beeldvormende onderzoekstechniek gebruikt röntgenstralen (x-stralen) via een röntgenapparaat om lichaamsweefsels van een patiënt wee…
Sialografie: Radiografisch onderzoek van de speekselklieren

Sialografie: Radiografisch onderzoek van de speekselklieren

Bij een sialografie voert een arts een radiografisch onderzoek uit van de afvoergang en de vertakkingen in de speekselklieren. Het resultaat van dit beeldvormend onderzoek is een “sialogram”. Sialogra…
Transvaginale echografie: Onderzoek via sonde in vagina

Transvaginale echografie: Onderzoek via sonde in vagina

Een transvaginale echografie is een onderzoek waarmee de gynaecoloog via hoogfrequente geluidsgolven kijkt naar de voortplantingsorganen van een vrouw (baarmoeder, eileiders, eierstokken, baarmoederha…
Gepubliceerd door Miske op 18-04-2016, laatst gewijzigd op 16-09-2016. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: UpSticksNGo / Flickr
  • http://www.merckmanuals.com/home/special-subjects/common-imaging-tests/overview-of-imaging-tests
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/diagnosticimaging.html
Schrijf mee!