Miske » Specials » Urine afwijkingen
Miske: Informatie van A tot Z

Urine- en plasproblemen en afwijkingen aan de blaas

Urine- en plasproblemen en afwijkingen aan de blaas De nieren produceren urine, vloeibaar afval. Dit wordt opgeslagen in de blaas totdat deze het lichaam verlaat door te urineren. Een urineonderzoek, ook gekend als een urineanalyse, vormt een essentieel onderdeel van een medisch onderzoek. Mogelijk is de geur, kleur, consistentie of hoeveelheid anders bij bepaalde ziekten, aandoeningen en infecties. Ook treden mogelijk problemen op met het plassen zelf waardoor een urineonderzoek vereist is. Deze afwijkingen zijn vaak te identificeren door middel van fysisch, chemisch en microscopisch onderzoek.

Doel urineonderzoek

Een urineonderzoek gebeurt als onderdeel van een normaal lichamelijk onderzoek. De arts spoort hiermee vroege tekenen van een ziekte op. Bij patiënten met een nierziekte of diabetes (suikerziekte) zijn urinetesten nodig om de ziektetoestand te evalueren. Een urineonderzoek is tevens nodig om urineweginfecties, eiwit in de urine (proteïnurie) of bloed in de urine (hematurie) op te sporen, evenals een zwangerschap te diagnosticeren.

Procedure urineanalyse

Het verzamelen van de urine gebeurt het best wanneer het gebied rond de opening van de plasbuis gereinigd en goed gespoeld is. Een kleine hoeveelheid urine moet vervolgens eerst in het toilet vallen en dan pas mag de rest verzameld worden in een apart potje. De arts heeft het urinemonster binnen het kwartier na het verzamelen nodig, en anders moet de patiënt het urinepotje koelen. Het gedetailleerd onderzoeken van de urine gebeurt in een laboratorium (microscopisch), maar is ook met een teststrip (dipstick) mogelijk, afhankelijk van wat de arts wil laten onderzoeken.

Afwijkingen in de urine

De arts bekijkt vaak eerst het urinemonster en merkt dan mogelijk afwijkingen op met betrekking tot de kleur (troebel, helder, kleurloos, rood, groen, blauw, …). De urinekleur is meestal bepaald door de concentratie, maar ook het consumeren van bepaalde voedingsmiddelen (bramen, rode bieten, asperges, …) leidt tot een abnormale urinekleur. Verder zijn urine-afwijkingen in de geur, hoeveelheid en consistentie mogelijk.
Anurie: Afwezige urineproductie door probleem rond nieren

Anurie: Afwezige urineproductie door probleem rond nieren

Bij anurie is een patiënt vrijwel niet in staat om urine uit te plassen. Dit is mogelijk een symptoom van verschillende metabolische en andere aandoeningen. Soms resulteert het symptoom uit een proble…
Blaaskanker: Kanker in blaas met bloed in urine

Blaaskanker: Kanker in blaas met bloed in urine

Blaaskanker (blaascarcinoom) is kanker die begint in de blaas, het lichaamsdeel in het midden van de onderbuik dat urine opslaat en vrijlaat. Deze ziekte, die vooral ouderen aantast, heeft geen bekend…
Blaaspoliepen: Goedaardig gezwel in blaas met bloed in urine

Blaaspoliepen: Goedaardig gezwel in blaas met bloed in urine

Een blaaspoliep is een goedaardig steelgezwel dat zich in de blaas bevindt. Het is onbekend waarom deze poliepen ontstaan, maar wel spelen enkele aandoeningen en omgevingsfactoren een rol. Wanneer bij…
Blaasspasmen: Plotse krampen door samentrekking van blaas

Blaasspasmen: Plotse krampen door samentrekking van blaas

Bij blaasspasmen moet een patiënt plots dringend plassen door een samentrekking (spasme, kramp) van de blaas. Dit is het gevolg van het onvrijwillig knijpen van een spier die verbonden is met de blaas…
Blaasstenen: Harde ophopingen van mineralen in de blaas

Blaasstenen: Harde ophopingen van mineralen in de blaas

Blaasstenen zijn harde ophopingen van mineralen die zich in de blaas bevinden. Deze ophoping van mineralen gebeurt wanneer de blaas zich niet volledig ledigt na het plassen. Uiteindelijk concentreert…
Cystinurie: Cystinestenen in nieren, urineleider en blaas

Cystinurie: Cystinestenen in nieren, urineleider en blaas

Cystinurie is een zeldzame erfelijke aandoening waarbij stenen (die gemaakt zijn van het aminozuur cysteïne) zich in de nieren, ureter (urineleider) en blaas bevinden. De vorming van cystine gebeurt w…
Cystitis: Blaasontsteking met problemen met urine en plassen

Cystitis: Blaasontsteking met problemen met urine en plassen

Cystitis is de medische term voor een blaasontsteking of een infectie van de lagere urinewegen. Meestal veroorzaken colibacteriën deze infectie. Een blaasontsteking brengt urineafwijkingen en plasprob…
Cystocele: Verzakking van blaas in vagina (blaasverzakking)

Cystocele: Verzakking van blaas in vagina (blaasverzakking)

Een cystocele is een met huid bedekte uitpuiling van de urineblaas. Hierbij verzwakken de bekkenbodemspieren en weefsels die de blaas op z’n plaats houden waardoor urine gaat druppelen uit de blaas, e…
Donkere urine: Oorzaken, symptomen en preventie

Donkere urine: Oorzaken, symptomen en preventie

Urine heeft een geelachtige, bleke kleur. Donker gekleurde urine (diepgeel, bruin of kastanjebruin) is abnormaal. Eén van de oorzaken van donkere urine is te weinig vocht drinken. Maar soms wijst dit…
Dysurie: Pijn of brandend gevoel bij het plassen / urineren

Dysurie: Pijn of brandend gevoel bij het plassen / urineren

Een brandend gevoel of pijn en ongemak bij het plassen is in medische termen gekend als ‘dysurie’. Dit symptoom is vaak een teken van een medische aandoening. Dysurie wijst dan op een bacteriële urine…
Fowler-syndroom: Blaas niet kunnen ledigen bij jonge vrouwen

Fowler-syndroom: Blaas niet kunnen ledigen bij jonge vrouwen

Het Fowler-syndroom is een aandoening waarbij een jonge vrouw de blaas niet of niet volledig kan ledigen. Deze urineproblemen, die gekend zijn als urineretentie, zijn het gevolg van een sluitspier die…
Functionele incontinentie: Toilet niet kunnen bereiken

Functionele incontinentie: Toilet niet kunnen bereiken

Meestal is incontinentie het gevolg van een probleem met de blaas. Bij functionele urine-incontinentie ligt het niet tijdig kunnen bereiken of herkennen van het toilet of de badkamer of het niet herke…
Glucosurie: Glucose (suiker) in urine, soms met symptomen

Glucosurie: Glucose (suiker) in urine, soms met symptomen

Bij glucosurie (glycosurie) bevindt zich een hogere dan normale waarde van glucose (suiker) in de urine. Soms is dit een normaal fenomeen dat hoort bij stress of een zwangerschap. Maar dit symptoom is…
Interstitiële cystitis: Ontsteking van blaaswand met pijn

Interstitiële cystitis: Ontsteking van blaaswand met pijn

Interstitiële cystitis is een chronische aandoening waarbij vooral vrouwen om onbekende redenen een ontsteking van de blaaswand krijgen, zonder dat van een infectie sprake is. Bij deze vaak zeer pijnl…
Mictiesyncope: Flauwvallen tijdens of na het plassen

Mictiesyncope: Flauwvallen tijdens of na het plassen

Soms verliest een patiënt wel eens tijdelijk het bewustzijn tijdens of kort na het plassen. Dit heet een mictiesyncope of mictiecollaps. Deze vrij veel voorkomende aandoening treedt op vanwege een ern…
Neurogene blaas: Zenuwschade door ziekte met plasproblemen

Neurogene blaas: Zenuwschade door ziekte met plasproblemen

Een neurogene blaas is een aandoening waarbij de blaas geen signaal krijgt van de hersenen dat het nodig is om te plassen. Dit signaal is namelijk niet verstuurd door de hersenen als gevolg van zenuws…
Nycturie: Frequent nachtelijk urineren ('s nachts plassen)

Nycturie: Frequent nachtelijk urineren ('s nachts plassen)

Nycturie is de medische tem voor ‘nachtelijk urineren’. Dit vervelende symptoom, waarbij een patiënt meer dan één keer moet plassen gedurende de nacht, is het gevolg van diverse milde tot ernstige aan…
Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)

Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)

Plassen is nodig, want hierdoor verdwijnen giftige afvalstoffen uit het lichaam waardoor het lichaam goed kan functioneren. Verdwijnen deze stoffen niet, dan leidt dit mogelijk tot gezondheidsprobleme…
Oranje urine: Oorzaken en symptomen bij oranje urinekleur

Oranje urine: Oorzaken en symptomen bij oranje urinekleur

Urine heeft normaal gezien een (licht)gele kleur. Maar in een aantal milde tot ernstige omstandigheden is sprake van een oranje kleur. Bij het consumeren van voedingsmiddelen waarin bètacaroteen zit,…
Overactieve blaas: Oorzaken, symptomen en behandeling

Overactieve blaas: Oorzaken, symptomen en behandeling

Een aantal patiënten moet regelmatig heel dringend naar het toilet om de blaas te ledigen. Zij kampen met een overactieve blaas. Soms komt hierbij eveneens een vorm van incontinentie voor waardoor een…
Plasproblemen (mictiemoeilijkheden): Problemen met urineren

Plasproblemen (mictiemoeilijkheden): Problemen met urineren

Urineproblemen ontstaan mogelijk door fysiologische factoren, zoals de leeftijd, de anatomie en de hormonale spiegel. Mictieproblemen komen eveneens tot stand bij een (neurologische) aandoening, een i…
Pollakisurie (vaak plassen): Oorzaken van frequent urineren

Pollakisurie (vaak plassen): Oorzaken van frequent urineren

Sommige mensen plassen vaker dan normaal (minimaal om de twee uur). Dit fenomeen is gekend als ‘pollakisurie’. Dit heel vervelende probleem is meestal tijdelijk van aard, en het gevolg van bijvoorbeel…
Polyurie: Grote hoeveelheden plassen (erg veel urineren)

Polyurie: Grote hoeveelheden plassen (erg veel urineren)

In een aantal omstandigheden gaat een patiënt overmatig grote hoeveelheden urine produceren, hetgeen in medische termen gekend is als ‘polyurie’. Dit gebeurt vaak bij het overmatig drinken van vocht,…
Proteïnurie: Verlies van eiwit in urine door nierschade

Proteïnurie: Verlies van eiwit in urine door nierschade

Proteïnurie is een toestand waarbij zich overmatig veel eiwit in de urine bevindt. Dit is meestal een vroeg teken van een nieraandoening. Normaal gesproken komen bij gezonde nieren namelijk geen signi…
Pyurie: Pus in de urine, meestal door urineweginfecties

Pyurie: Pus in de urine, meestal door urineweginfecties

Pyurie is een symptoom waarbij een patiënt pus of witte bloedcellen verliest via de urine. Dit gaat meestal gepaard met troebele urine en wijst dan op een urineweginfectie. Pyurie duidt echter mogelij…
Schuimende urine: Oorzaken van schuimige urine

Schuimende urine: Oorzaken van schuimige urine

Schuimende urine kent heel wat onschuldige tot levensbedreigende oorzaken. Vaak is dit te wijten aan een onderliggende ziekte, maar soms zijn ook andere, externe factoren de boosdoener van schuimende…
Slijm in de urine: Door problemen aan blaas of darmen

Slijm in de urine: Door problemen aan blaas of darmen

Urine heeft soms een ander uiterlijk. Enkele voorbeelden zijn een andere urinekleur of een schuimend uiterlijk van de urine. Maar de aanwezigheid van slijm in de urine behoort eveneens tot de mogelijk…
Stressincontinentie: Lekkage van urine door beweging

Stressincontinentie: Lekkage van urine door beweging

Stressincontinentie is een aandoening die vooral vrouwen treft. Bij het maken van een inspanning of beweging ontstaat druk of spanning op de blaas waarbij de bekkenbodem niet in staat is om deze op te…
Troebele urine: Oorzaken, symptomen, tips en behandelingen

Troebele urine: Oorzaken, symptomen, tips en behandelingen

Normaal gesproken is gezonde urine helder (transparant) en lichtgeel van kleur. Troebele (wazige tot melkachtige) urine komt vaak voor. Niet altijd is dit alarmerend, maar soms wijst dit op een onderl…
Urine-incontinentie (ongewild urineverlies) bij mannen

Urine-incontinentie (ongewild urineverlies) bij mannen

Veel patiënten schamen zich wanneer ze ongewild urine verliezen. Vooral mannen lopen hiermee niet snel naar de arts. Urine-incontinentie komt relatief vaak voor bij oudere mannen, maar dit ontstaat oo…
Urineretentie: Blaas niet (volledig) kunnen ledigen

Urineretentie: Blaas niet (volledig) kunnen ledigen

Patiënten met urineretentie zijn niet in staat om de blaas (volledig) te ledigen. Retentie is de medische term namelijk voor ‘vasthouden’, in dit geval urine. Urineretentie bestaat in een acute of chr…
Urineweginfecties: Wat zijn de risicofactoren?

Urineweginfecties: Wat zijn de risicofactoren?

Bij een urineweginfectie komen bacteriën in een deel van de urinewegen terecht. Deze pijnlijke ontsteking veroorzaakt een branderig gevoel bij plassen, waarbij de patiënt veel aandrang heeft maar in v…
Verhoogde leukocyten (witte bloedcellen) in urine: Oorzaken

Verhoogde leukocyten (witte bloedcellen) in urine: Oorzaken

Leukocyten zijn witte bloedcellen die deel uitmaken van het immuunsysteem en nodig zijn om vreemde indringers en infecties te bestrijden. Wanneer het lichaam oude cellen vervangt, verschijnt normaalge…
Verlegen blaas (paruresis): Vorm van sociale fobie (angst)

Verlegen blaas (paruresis): Vorm van sociale fobie (angst)

Patiënten met een verlegen blaas hebben een sociale fobie waarbij het urineren in bijvoorbeeld openbare toiletten of in de buurt van anderen onmogelijk is. Het plassen thuis is mogelijk maar elders lu…
Gepubliceerd door Miske op 04-01-2017, laatst gewijzigd op 21-09-2017. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Frolicsomepl / Pixabay
  • Geraadpleegd op 3 januari 2017
  • Urine testing abnormalities (ILO/IMO Guidelines Appendix E R 31,18,82), http://handbook.ncmm.no/index.php/urine-testing-abnormalities
  • Urinary System Tests, http://www.healthcommunities.com/urinary-system-tests/urinalysis.shtml
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
Schrijf mee!